โดยทั่วไปควรใส่คอนแทคเลนส์ให้สั้นที่สุดเท่าที่จำเป็น และไม่ว่าวัสดุใดไม่ควรเกิน 12 ชั่วโมงต่อวัน เลนส์ Hydrogel ทั่วไปควรอยู่ราว 6-8 ชั่วโมง ส่วน Silicone Hydrogel ที่ออกซิเจนผ่านมากกว่าประมาณ 10 เท่า (ข้อมูลผู้ผลิต) ใส่ได้ยาวขึ้นเป็นราว 8-12 ชั่วโมง กติกาสำคัญคือห้ามใส่นอน และถอดทันทีเมื่อรู้สึกตาแห้งหรือเคืองตา
คอนแทคเลนส์ใส่ได้กี่ชั่วโมง? คำตอบขึ้นอยู่กับ "ออกซิเจน"
กระจกตาของเราไม่มีเส้นเลือดมาเลี้ยง จึงต้องรับออกซิเจนจากอากาศโดยตรงผ่านฟิล์มน้ำตา เมื่อใส่คอนแทคเลนส์ก็เท่ากับมีแผ่นฟิล์มบางๆ มากั้นระหว่างอากาศกับกระจกตา ยิ่งเลนส์ยอมให้ออกซิเจนผ่านได้มาก (ค่าที่วงการเรียกว่า Dk/t) ดวงตาก็ยิ่ง "หายใจ" ได้ดี และใส่ได้นานขึ้นโดยไม่ล้า อ่านเรื่องนี้แบบเจาะลึกได้ที่ ค่า Dk/t คืออะไร ตัวเลขที่บอกว่าดวงตาคุณได้หายใจแค่ไหน
นี่คือเหตุผลว่าทำไมคำถาม "คอนแทคเลนส์ใส่ได้กี่ชั่วโมง" ถึงไม่มีตัวเลขเดียวตอบได้ทุกคน เพราะเลนส์แต่ละวัสดุส่งผ่านออกซิเจนไม่เท่ากัน สภาพตาแต่ละคนก็ต่างกัน คนตาแห้งง่ายหรือทำงานในห้องแอร์ทั้งวันอาจใส่ได้สั้นกว่าค่าเฉลี่ยอย่างชัดเจน
ตารางชั่วโมงที่ปลอดภัย แยกตามวัสดุเลนส์
ตัวเลขด้านล่างเป็นแนวทางทั่วไปสำหรับการใส่แบบรายวัน (ใส่เช้า-ถอดก่อนนอน) ไม่ใช่เพดานที่ต้องใส่ให้ครบ หากจักษุแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญแนะนำตัวเลขเฉพาะสำหรับดวงตาคุณ ให้ยึดตามนั้นเป็นหลัก ทั้งนี้ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง เลนส์สัมผัส พ.ศ. 2553 กำหนดให้ฉลากทุกชิ้นต้องมีข้อห้าม “ห้ามใส่คอนแทคเลนส์นานเกินระยะเวลาที่กำหนด” และห้ามใส่นอนทุกกรณี ส่วนเอกสารเผยแพร่ของ อย. เอง (แผ่นพับ “สิ่งที่ควรรู้เกี่ยวกับคอนแทคเลนส์หรือเลนส์สัมผัส”) อธิบายว่าเลนส์ชนิดรายวัน (Daily) หมายถึงการสวมใส่ในแต่ละวัน หรือไม่เกิน 12 ชั่วโมง
| วัสดุเลนส์ | ชั่วโมงแนะนำ/วัน | ปริมาณน้ำ | จุดเด่น | ตัวอย่างราคา (รายเดือน) |
|---|---|---|---|---|
| Hydrogel ทั่วไป / Ultraslim | 6-8 ชม. | 42% | เลนส์บางเพียง 0.079-0.08 มม. ใส่ง่าย เหมาะมือใหม่ | 250-290 บาท/คู่ |
| MPC Moisture Lock | 8-10 ชม. | 40% | เลียนแบบเยื่อหุ้มเซลล์ ล็อกความชุ่มชื้น กันแสงสีฟ้า/UV-B 95% / UV-A 80% | 299-390 บาท/คู่ |
| Silicone Hydrogel | 8-12 ชม. | 48% | ออกซิเจนผ่านมากกว่า Hydrogel ทั่วไปราว 10 เท่า เหมาะใส่ยาวทั้งวัน | 320 บาท/คู่ |
สังเกตว่าปริมาณน้ำในเลนส์ไม่ใช่ตัวชี้วัดหลักของจำนวนชั่วโมง — Silicone Hydrogel ใส่ได้นานกว่าเพราะเนื้อวัสดุส่งออกซิเจนได้เองโดยไม่ต้องพึ่งน้ำในเลนส์เพียงอย่างเดียว หากต้องทำงานหน้าจอวันละ 10-12 ชั่วโมง ลองอ่านคู่มือเลือกวัสดุที่ ใส่คอนแทคเลนส์ทำงานทั้งวันต้องเลือกวัสดุแบบไหน
สัญญาณว่าคุณใส่นานเกินไปแล้ว
ร่างกายมักส่งสัญญาณเตือนก่อนที่ปัญหาจะสะสม สัญญาณที่ควรถอดเลนส์ทันที ได้แก่
- ตาแห้งฝืด กะพริบแล้วรู้สึกเลนส์ "ติด" กับตา ไม่ลื่นเหมือนตอนเช้า
- ตาแดงขึ้นเรื่อยๆ ระหว่างวัน โดยเฉพาะบริเวณขอบตาดำ
- มองภาพมัวลงหรือเห็นแสงฟุ้งทั้งที่ค่าสายตาถูกต้อง
- แสบตา เคืองตา หรือรู้สึกไวต่อแสงมากกว่าปกติ
อาการเหล่านี้คือจุดเริ่มต้นของภาวะกระจกตาขาดออกซิเจน ซึ่งถ้าปล่อยสะสมเป็นประจำอาจนำไปสู่ปัญหาระยะยาว อ่านรายละเอียดได้ที่ ใส่คอนแทคเลนส์นานเกินไป ตาขาดออกซิเจนจริงไหม และถ้าอาการไม่หายหลังถอดเลนส์ภายใน 1-2 วัน ควรพบจักษุแพทย์
ข้อห้ามเด็ดขาด: อย่าใส่เลนส์นอน
ไม่ว่าเลนส์จะเป็นวัสดุใด การนอนหลับทั้งที่ใส่เลนส์ทำให้กระจกตาขาดออกซิเจนหนักที่สุด เพราะเปลือกตาที่ปิดอยู่จะตัดอากาศออกไปอีกชั้น องค์กรด้านสุขภาพตาอย่าง CDC และ AAO ระบุตรงกันว่าการใส่เลนส์นอนเพิ่มความเสี่ยงกระจกตาติดเชื้อหลายเท่าเมื่อเทียบกับการถอดก่อนนอน แม้จะเป็นการงีบสั้นๆ ก็ควรเลี่ยง หากเผลอหลับไปแล้วควรทำตามขั้นตอนใน เผลอหลับทั้งเลนส์ต้องทำยังไง
เทคนิคใส่เลนส์ทั้งวันให้ตาสบายถึงเย็น
- เลือกวัสดุให้ตรงกับไลฟ์สไตล์ — ถ้ารู้ตัวว่าต้องใส่เกิน 10 ชั่วโมงเกือบทุกวัน Silicone Hydrogel คุ้มค่าส่วนต่างราคา เช่น รุ่นรายเดือนของ Glitzlens อยู่ที่ 320 บาท/คู่ แพงกว่าเลนส์ Hydrogel เพียงหลักสิบบาทแต่ออกซิเจนผ่านมากกว่ามาก
- หยอดน้ำตาเทียมแบบไม่มีสารกันเสีย ระหว่างวัน โดยเฉพาะช่วงบ่ายที่ฟิล์มน้ำตาเริ่มระเหย
- ใช้กฎ 20-20-20 — ทุก 20 นาทีที่จ้องจอ พักสายตามองไกล 20 ฟุต นาน 20 วินาที ช่วยให้กะพริบตาถี่ขึ้นและเลนส์ไม่แห้ง
- พกตลับเลนส์และแว่นสำรอง — วันไหนตาไม่ไหว การถอดเลนส์แล้วเปลี่ยนเป็นแว่นดีกว่าฝืนใส่ต่อเสมอ
- เริ่มจากชั่วโมงน้อยก่อน — มือใหม่ควรเริ่มที่ 4-6 ชั่วโมงในสัปดาห์แรก แล้วค่อยเพิ่มวันละ 1-2 ชั่วโมงเพื่อให้ดวงตาปรับตัว
คำถามที่พบบ่อย
ใส่คอนแทคเลนส์ 16 ชั่วโมงได้ไหม ถ้าไม่รู้สึกเคืองเลย?
ไม่แนะนำให้ใส่ยาวขนาดนั้นเป็นประจำ แม้ไม่รู้สึกอะไรก็ตาม เพราะภาวะขาดออกซิเจนของกระจกตาช่วงแรกมักไม่มีอาการชัดเจน หากมีเหตุจำเป็นเป็นครั้งคราว ควรใช้เลนส์ Silicone Hydrogel หยอดน้ำตาเทียมระหว่างวัน และถอดทันทีที่ถึงที่พัก
เลนส์รายวันกับรายเดือน ใส่ได้จำนวนชั่วโมงต่างกันไหม?
จำนวนชั่วโมงต่อวันขึ้นอยู่กับวัสดุมากกว่ารูปแบบอายุการใช้งาน เลนส์รายวันที่เป็น Silicone Hydrogel ก็ใส่ได้ยาวใกล้เคียงรายเดือนวัสดุเดียวกัน ข้อได้เปรียบของรายวันคือความสะอาด เพราะเปิดใหม่ทุกเช้า ไม่มีคราบโปรตีนสะสม
ใส่เลนส์เกินเวลาแล้วตาแดง ต้องทำยังไง?
ถอดเลนส์ทันที พักตาและงดใส่เลนส์จนกว่าตาจะหายแดงสนิท อาจใช้น้ำตาเทียมช่วยเพิ่มความชุ่มชื้น หากผ่านไป 1-2 วันยังแดง ปวดตา ตามัว หรือมีขี้ตามาก ให้พบจักษุแพทย์โดยเร็ว เพราะอาจเป็นสัญญาณของการอักเสบหรือติดเชื้อ
ทำไมช่วงบ่ายๆ เลนส์ถึงเริ่มฝืดทั้งที่เพิ่งใส่มาไม่กี่ชั่วโมง?
มักเกิดจากสภาพแวดล้อมมากกว่าตัวเลนส์ เช่น ห้องแอร์ที่อากาศแห้ง การจ้องจอนานจนกะพริบตาน้อยลง หรือฟิล์มน้ำตาของคุณเองระเหยเร็ว ลองหยอดน้ำตาเทียม ปรับทิศแอร์ไม่ให้เป่าเข้าหน้า และใช้กฎ 20-20-20 ถ้ายังฝืดทุกวัน อาจต้องเปลี่ยนไปใช้วัสดุที่กักเก็บความชุ่มชื้นดีขึ้น
แหล่งอ้างอิง
- American Academy of Ophthalmology (AAO) — คำแนะนำการใช้คอนแทคเลนส์อย่างปลอดภัย (https://www.aao.org)
- Centers for Disease Control and Prevention (CDC) — Healthy Contact Lens Wear (https://www.cdc.gov)
- สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) — ข้อกำหนดคอนแทคเลนส์ในฐานะเครื่องมือแพทย์ (https://www.fda.moph.go.th)
- ราชวิทยาลัยจักษุแพทย์แห่งประเทศไทย — ความรู้สุขภาพตาสำหรับประชาชน
บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไปเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ หากมีอาการผิดปกติที่ดวงตา ควรหยุดใช้เลนส์และพบจักษุแพทย์ | คอนแทคเลนส์เป็นเครื่องมือแพทย์ ควรเลือกซื้อผลิตภัณฑ์ที่มีเลขทะเบียน อย. ถูกต้อง
อยากรู้ว่าสีไหนเข้ากับตาคุณ? ลองผ่านกล้องได้เลยไม่ต้องสั่งก่อน
ลองเลนส์ผ่าน AR Try-Onช้อปทุกรุ่นบน Shopee
อย. ใบรับแจ้งเลขที่ 69-2-2-2-0006310 (ตรวจสอบสถานะล่าสุดได้ที่ฐานข้อมูล อย.) · Shopee 4.9★ จากคะแนนรีวิวเกือบ 40,000 รายการ · ยอดขายสะสมกว่า 177,000 คู่ · ข้อมูล ณ ส.ค. 2569