ไม่ควรใส่คอนแทคเลนส์นอน แม้แต่การงีบสั้น ๆ เพราะขณะหลับตากระจกตาได้รับออกซิเจนน้อยลงมากอยู่แล้ว การมีเลนส์ปิดทับซ้ำจะเพิ่มความเสี่ยงติดเชื้อกระจกตาราว 6–8 เท่า หากเผลอหลับทั้งเลนส์ อย่าเพิ่งรีบดึงเลนส์ออกทันที ให้หยอดน้ำตาเทียม กะพริบตาจนเลนส์ขยับตัวได้ แล้วจึงถอดอย่างเบามือ
ทำไมการใส่คอนแทคเลนส์นอนถึงอันตราย?
กระจกตาเป็นอวัยวะพิเศษที่ไม่มีเส้นเลือดมาเลี้ยง จึงต้อง "หายใจ" โดยรับออกซิเจนจากอากาศผ่านฟิล์มน้ำตาโดยตรง เมื่อเราหลับตา เปลือกตาจะปิดกั้นอากาศ ทำให้ออกซิเจนที่ไปถึงกระจกตาลดลงมากตามธรรมชาติ ถ้ายังมีคอนแทคเลนส์คั่นอยู่อีกชั้น กระจกตาจะยิ่งขาดออกซิเจน เซลล์ผิวกระจกตาอ่อนแอลง และกลายเป็นช่องทางให้เชื้อโรคบุกรุกได้ง่ายขึ้น
ข้อมูลจาก CDC ระบุว่า การนอนทั้งที่ใส่คอนแทคเลนส์เพิ่มความเสี่ยงการติดเชื้อที่กระจกตาประมาณ 6–8 เท่า ไม่ว่าจะเป็นเลนส์ชนิดใดก็ตาม และการติดเชื้อกระจกตา (Microbial Keratitis) เป็นภาวะที่รุนแรง หากรักษาช้าอาจเกิดแผลเป็นบนกระจกตาถาวรจนกระทบการมองเห็น อยากรู้ว่าตาขาดออกซิเจนมีสัญญาณอะไรบ้าง อ่านต่อได้ที่ ใส่คอนแทคเลนส์นานเกินไป ตาขาดออกซิเจนจริงไหม
แค่งีบสั้น ๆ ทั้งเลนส์ นับว่าเสี่ยงไหม?
เสี่ยงเช่นกัน แม้จะน้อยกว่าการนอนทั้งคืน การงีบ 20–30 นาทีทั้งเลนส์ทำให้ฟิล์มน้ำตาใต้เลนส์ระเหยจนเลนส์เริ่มแห้งและดูดติดกับผิวตา ตื่นมาจึงมักรู้สึกฝืด เคือง ตามัวชั่วคราว และถ้าฝืนดึงเลนส์ออกตอนที่ยังแห้งอยู่ อาจถลอกผิวกระจกตาได้ หลักปฏิบัติที่ปลอดภัยคือ ถ้ารู้ตัวว่าจะงีบ ให้ถอดเลนส์ก่อนเสมอ ไม่ว่าจะงีบสั้นแค่ไหนก็ตาม
เผลอหลับทั้งเลนส์ ตื่นมาต้องทำตามนี้ทีละขั้น
- อย่าเพิ่งดึงเลนส์ออกทันที — เลนส์ที่แห้งจะดูดติดกับผิวตา การฝืนดึงเสี่ยงทำให้กระจกตาถลอก
- หยอดน้ำตาเทียมหรือน้ำยาหยอดตาสำหรับคอนแทคเลนส์ ข้างละ 2–3 หยด แล้วหลับตาพัก
- กะพริบตาช้า ๆ หลายครั้ง รอประมาณ 10–15 นาที จนรู้สึกว่าเลนส์กลับมาลื่นและขยับตัวได้
- ถอดเลนส์อย่างเบามือ — ถ้ายังถอดยากหรือเลนส์ติดแน่น ดูเทคนิคเพิ่มเติมที่ วิธีถอดคอนแทคเลนส์เมื่อเลนส์แห้งติดตา
- พักตาด้วยการใส่แว่นอย่างน้อย 1 วัน ให้กระจกตาได้รับออกซิเจนเต็มที่
- สังเกตอาการ 24–48 ชั่วโมง — หากมีตาแดง ปวดตา แพ้แสง น้ำตาไหลมาก หรือตามัวไม่หาย ให้พบจักษุแพทย์ทันที ดูรายละเอียดที่ 7 สัญญาณตาติดเชื้อจากคอนแทคเลนส์
วัสดุเลนส์ต่างกัน ออกซิเจนผ่านต่างกันแค่ไหน?
วัสดุเลนส์มีผลโดยตรงต่อปริมาณออกซิเจนที่ไปถึงกระจกตาระหว่างวัน ตัวอย่างจากเลนส์รายเดือนของ Glitzlens ซึ่งมีให้เลือก 3 วัสดุ ดังนี้
| วัสดุ | การผ่านของออกซิเจน | ปริมาณน้ำ | จุดเด่น | ราคา (รายเดือน) |
|---|---|---|---|---|
| Silicone Hydrogel | มากกว่า Hydrogel ทั่วไปราว 10 เท่า (ข้อมูลผู้ผลิต) | 48% | ตาแห้งช้า เหมาะกับวันที่ใส่นาน | 320 บาท/คู่ |
| Hydrogel Ultraslim | ระดับ Hydrogel มาตรฐาน | 42% | บางเพียง 0.079–0.08 มม. ใส่สบาย | 250–290 บาท/คู่ |
| MPC Moisture Lock | ระดับ Hydrogel มาตรฐาน | 40% | ล็อกความชุ่มชื้น กันแสงสีฟ้า/UV-B 95% | 299–390 บาท/คู่ |
ต้องย้ำว่า ไม่มีเลนส์สีรุ่นใดในตารางนี้ (และเลนส์สีแฟชั่นทั่วไปในตลาด) ถูกออกแบบมาให้ใส่นอน ข้อดีของ Silicone Hydrogel คือถ้าเผลองีบสั้น ๆ โดยไม่ตั้งใจ อาการตาแห้งและระคายเคืองมักน้อยกว่า เพราะออกซิเจนยังผ่านได้มากกว่า แต่ไม่ใช่ใบอนุญาตให้นอนทั้งเลนส์ อ่านเรื่องวัสดุนี้แบบเจาะลึกได้ที่ Silicone Hydrogel คืออะไร
เคล็ดลับกันเผลอหลับทั้งเลนส์
- ถอดเลนส์ทันทีที่กลับถึงบ้าน อย่ารอ "เดี๋ยวค่อยถอด" เพราะมักลืม
- วางตลับเลนส์และน้ำยาไว้ข้างเตียงหรือหน้ากระจกที่ต้องเดินผ่านก่อนนอน
- ตั้งเตือนในมือถือช่วงเวลาก่อนนอนประจำ เช่น 22.00 น.
- วันที่รู้ตัวว่าจะเหนื่อยจัดหรือกลับดึก เลือกใส่เลนส์รายวันแทน เพราะราคาต่อคู่ต่ำ ถ้าเผลอหลับก็ทิ้งได้เลยโดยไม่เสียดาย
- ถ้าเป็นคนงีบกลางวันบ่อย พกตลับเลนส์ขนาดเล็กติดกระเป๋าไว้เสมอ
แบบไหนต้องรีบพบจักษุแพทย์ ไม่ควรรอดูอาการ
หลังเผลอหลับทั้งเลนส์ หากมีอาการต่อไปนี้ ให้หยุดใส่เลนส์และพบจักษุแพทย์โดยเร็ว: ปวดตามากขึ้นเรื่อย ๆ, ตาแดงจัดโดยเฉพาะรอบตาดำ, แพ้แสงจนลืมตาลำบาก, มองมัวไม่ดีขึ้นภายในไม่กี่ชั่วโมง, มีขี้ตาสีเหลืองเขียว หรือเห็นจุดขาวขุ่นบนตาดำ อาการเหล่านี้เข้าข่ายการติดเชื้อกระจกตาซึ่งลุกลามได้เร็วภายใน 24–48 ชั่วโมง การรักษาเร็วคือปัจจัยสำคัญที่สุดที่ช่วยรักษาการมองเห็นไว้ได้
คำถามที่พบบ่อย
งีบแค่ 10–15 นาทีทั้งเลนส์ อันตรายไหม?
ความเสี่ยงต่ำกว่าการนอนทั้งคืน แต่เลนส์จะเริ่มแห้งและอาจดูดติดผิวตา ตื่นมาให้หยอดน้ำตาเทียมและกะพริบตาก่อนถอดเสมอ ทางที่ดีที่สุดคือถอดเลนส์ก่อนงีบทุกครั้ง
มีคอนแทคเลนส์ที่ใส่นอนได้จริงไหม?
มีเลนส์ชนิด Extended Wear ที่ได้รับอนุมัติให้ใส่ต่อเนื่องข้ามคืนได้ แต่ต้องอยู่ภายใต้การดูแลและสั่งใช้โดยจักษุแพทย์เท่านั้น ส่วนเลนส์สีแฟชั่นที่ขายทั่วไปทั้งหมดเป็นชนิดใส่เฉพาะตอนตื่น (Daily Wear) ห้ามใส่นอนทุกกรณี
ตื่นมาแล้วหาเลนส์ในตาไม่เจอ เลนส์หายไปไหน?
เลนส์ไม่สามารถหลุดไปหลังลูกตาได้ เพราะมีเยื่อบุตาปิดกั้นอยู่ ส่วนใหญ่เลนส์จะแห้งแล้วพับตัวเลื่อนไปใต้เปลือกตาบน ให้หยอดน้ำตาเทียมแล้วค่อย ๆ คลำหาผ่านเปลือกตา หากยังหาไม่เจอ อ่านวิธีที่ เลนส์หายในตาต้องทำยังไง หรือพบจักษุแพทย์
เผลอหลับทั้งเลนส์มาหลายครั้งแล้วไม่เคยเป็นอะไร แสดงว่าตาเราทนใช่ไหม?
ไม่ใช่ ความเสียหายจากการขาดออกซิเจนสะสมทีละน้อยโดยไม่มีอาการ เช่น เส้นเลือดงอกใหม่เข้ากระจกตา ซึ่งกว่าจะรู้ตัวมักตรวจพบตอนสายแล้ว ทุกครั้งที่นอนทั้งเลนส์คือการทอยลูกเต๋าเสี่ยงติดเชื้อเพิ่ม 6–8 เท่าเสมอ
แหล่งอ้างอิง
- Centers for Disease Control and Prevention (CDC) — Healthy Contact Lens Wear (https://www.cdc.gov)
- American Academy of Ophthalmology (AAO) — ข้อแนะนำการใช้คอนแทคเลนส์อย่างปลอดภัย (https://www.aao.org)
- สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) — ข้อกำหนดคอนแทคเลนส์ในฐานะเครื่องมือแพทย์ (https://www.fda.moph.go.th)
- ราชวิทยาลัยจักษุแพทย์แห่งประเทศไทย — คำแนะนำการดูแลดวงตาสำหรับผู้ใช้คอนแทคเลนส์
บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไปเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ หากมีอาการผิดปกติที่ดวงตา ควรหยุดใช้เลนส์และพบจักษุแพทย์ | คอนแทคเลนส์เป็นเครื่องมือแพทย์ ควรเลือกซื้อผลิตภัณฑ์ที่มีเลขทะเบียน อย. ถูกต้อง
อยากรู้ว่าสีไหนเข้ากับตาคุณ? ลองผ่านกล้องได้เลยไม่ต้องสั่งก่อน
ลองเลนส์ผ่าน AR Try-Onช้อปทุกรุ่นบน Shopee
อย. ใบรับแจ้งเลขที่ 69-2-2-2-0006310 (ตรวจสอบสถานะล่าสุดได้ที่ฐานข้อมูล อย.) · Shopee 4.9★ จากคะแนนรีวิวเกือบ 40,000 รายการ · ยอดขายสะสมกว่า 177,000 คู่ · ข้อมูล ณ ส.ค. 2569