BC คอนแทคเลนส์ คือ ค่าความโค้งด้านหลังของเลนส์ (Base Curve) มีหน่วยเป็นมิลลิเมตร ตัวเลขยิ่งน้อยเลนส์ยิ่งโค้งมาก เลนส์นิ่มทั่วไปอยู่ในช่วง 8.3–9.0 มม. โดยค่าที่คนเอเชียส่วนใหญ่ใส่ได้สบายคือประมาณ 8.6 ถ้าเลือก BC ไม่พอดีกับความโค้งกระจกตา เลนส์จะแน่นหรือหลวมเกินไป จนเคืองตา ตาแดง หรือมองเห็นไม่คงที่
BC คอนแทคเลนส์ คือ อะไร ทำไมถึงสำคัญไม่แพ้ค่าสายตา
Base Curve หรือ BC คือรัศมีความโค้งของผิวเลนส์ด้านที่แนบกับดวงตา วัดเป็นมิลลิเมตร ลองนึกภาพว่ากระจกตาของเราเป็นโดมโค้งๆ ส่วนคอนแทคเลนส์เป็นฝาครอบ ถ้าฝาครอบโค้งพอดีกับโดม เลนส์จะวางแนบสนิท เคลื่อนตัวเล็กน้อยตามการกะพริบตาเพื่อให้น้ำตาไหลเวียนได้ นี่คือสภาพที่เรียกว่า "ฟิตพอดี"
หลายคนสั่งซื้อเลนส์โดยดูแค่ค่าสายตากับสีที่ชอบ แล้วสงสัยว่าทำไมใส่ยี่ห้อนี้สบายแต่อีกยี่ห้อเคือง ทั้งที่ค่าสายตาเท่ากัน คำตอบจำนวนไม่น้อยซ่อนอยู่ที่ค่า BC นี่เอง เพราะความโค้งกระจกตาของแต่ละคนไม่เท่ากัน เลนส์ค่าเดียวกันจึงให้ความรู้สึกต่างกันได้ในแต่ละคน
ตัวเลข BC อ่านยังไง? ยิ่งน้อยยิ่งโค้ง ยิ่งมากยิ่งแบน
หลักจำง่ายๆ คือ ตัวเลข BC สวนทางกับความโค้ง
- BC น้อย (เช่น 8.3–8.5) = เลนส์โค้งมาก เหมาะกับกระจกตาที่โค้งมาก ถ้าตาเราแบนกว่านั้นเลนส์จะรัดแน่นเกินไป
- BC กลาง (8.6–8.7) = ค่ามาตรฐานที่เลนส์นิ่มส่วนใหญ่ในท้องตลาดผลิต และเข้ากับดวงตาคนส่วนใหญ่ได้ดี
- BC มาก (8.8–9.0) = เลนส์แบนกว่า เหมาะกับกระจกตาที่โค้งน้อย ถ้าตาเราโค้งมากเลนส์จะหลวมและเลื่อนง่าย
ข่าวดีคือเลนส์นิ่ม (Soft Lens) มีความยืดหยุ่นสูง โดยทั่วไปค่า BC ที่ต่างจากความโค้งตาจริงเล็กน้อยราว 0.1–0.2 มม. คนส่วนใหญ่ยังใส่ได้สบาย ต่างจากเลนส์แข็งที่ต้องฟิตแม่นยำกว่ามาก
ใส่เลนส์แล้วเคือง อาจเพราะ BC แน่นไปหรือหลวมไป
อาการจากการเลือกความโค้งผิดแบ่งได้สองกลุ่มหลัก และสังเกตต่างกันชัดเจน
- เลนส์แน่นเกินไป (BC น้อยกว่าที่ตาต้องการ): ช่วงแรกมักรู้สึกสบายจนหลงคิดว่าพอดี แต่พอใส่ไปหลายชั่วโมง ตาเริ่มแดง ล้า อึดอัด เพราะเลนส์รัดจนน้ำตาไหลเวียนใต้เลนส์ได้ไม่ดี บางคนถอดเลนส์แล้วเห็นรอยกดเป็นวงบนตาขาว
- เลนส์หลวมเกินไป (BC มากกว่าที่ตาต้องการ): รู้สึกถึงขอบเลนส์ เลนส์เลื่อนไปมาเวลากะพริบตา ภาพมัวเป็นพักๆ แล้วกลับมาชัด และเลนส์หลุดออกจากตำแหน่งได้ง่ายเวลาขยี้ตาหรือทำกิจกรรม
อย่างไรก็ตาม อาการเคืองตาไม่ได้มาจาก BC เสมอไป อาจเกิดจากเลนส์กลับด้าน ฝุ่น หรือตาแห้งก็ได้ ลองไล่เช็คตาม 8 สาเหตุที่ใส่คอนแทคเลนส์แล้วแสบตา เคืองตา ประกอบกันจะช่วยหาต้นตอได้แม่นขึ้น
เทียบช่วงค่า BC กับลักษณะการฟิต
| ค่า BC (มม.) | ลักษณะความโค้ง | เหมาะกับใคร | ถ้าเลือกไม่ตรงตา |
|---|---|---|---|
| 8.3–8.5 | โค้งมาก (Steep) | กระจกตาโค้งมากกว่าค่าเฉลี่ย | คนตาแบนใส่แล้วแน่น ตาแดง ล้าง่าย |
| 8.6–8.7 | มาตรฐาน | ดวงตาคนเอเชียส่วนใหญ่ เลนส์สีเกาหลีส่วนมากผลิตช่วงนี้ | คนส่วนใหญ่รับได้ หากต่างจากตาจริงไม่เกิน ~0.2 มม. |
| 8.8–9.0 | แบน (Flat) | กระจกตาโค้งน้อยกว่าค่าเฉลี่ย | คนตาโค้งใส่แล้วเลนส์เลื่อน หลุดง่าย ภาพมัวเป็นพักๆ |
จะรู้ค่า BC ของตัวเองได้ยังไง
วิธีที่แม่นยำที่สุดคือไปวัดความโค้งกระจกตา (Keratometry) ที่ร้านแว่นที่มีนักทัศนมาตร หรือคลินิกจักษุแพทย์ ใช้เวลาไม่กี่นาทีและมักวัดพร้อมค่าสายตาได้เลย ค่าที่ได้จะช่วยให้เลือกเลนส์ครั้งต่อไปตรงตากว่าเดิมมาก
อีกวิธีที่ใช้ได้จริงคือจดสเปคของเลนส์รุ่นที่เคยใส่แล้วสบายตาไว้ ทั้งค่า BC, DIA และวัสดุ เพราะนั่นคือหลักฐานว่าความโค้งช่วงนั้นเข้ากับตาเรา เวลาเปลี่ยนรุ่นหรือยี่ห้อใหม่ให้เลือกค่าใกล้เคียงเดิม ใครยังอ่านสเปคบนกล่องไม่คล่อง ลองอ่าน วิธีอ่านสเปคคอนแทคเลนส์ให้เป็นใน 5 นาที ก่อนได้
เลือกซื้อเลนส์สียังไงให้ BC เข้ากับตาเรา
เลนส์สีเกาหลีส่วนใหญ่ผลิตที่ BC 8.6 ซึ่งเป็นค่ากลางสำหรับดวงตาคนเอเชีย เช่นเลนส์รายเดือนของ Glitzlens ทั้งกลุ่ม Silicone Hydrogel และ Hydrogel Ultraslim ที่ระบุ BC 8.6 ไว้ชัดเจนบนหน้าสินค้า การที่แบรนด์แสดงสเปคครบทั้ง BC, DIA และวัสดุ ถือเป็นสัญญาณที่ดีอย่างหนึ่งเวลาเลือกร้านซื้อออนไลน์ — ถ้าร้านไหนไม่บอกค่า BC เลย ควรระวังไว้ก่อน
ก่อนกดสั่งซื้อ แนะนำให้เช็คตามนี้
- รู้ค่า BC ของตาตัวเอง หรืออย่างน้อยรู้ค่า BC ของรุ่นที่เคยใส่สบาย
- เลือกเลนส์ที่ BC ต่างจากค่าตาไม่เกินประมาณ 0.2 มม.
- ดูค่า DIA ควบคู่ไปด้วย เพราะขนาดเลนส์ก็มีผลกับความสบายและลุคที่ได้ อ่านต่อได้ที่ DIA คอนแทคเลนส์คืออะไร เลือกขนาดยังไงให้ตาโตแบบธรรมชาติ
- ใส่ครั้งแรกให้ลองระยะสั้น 4–6 ชั่วโมงก่อน สังเกตอาการแน่น หลวม หรือภาพมัวเป็นพักๆ
ถ้าใส่แล้วมีอาการเคืองต่อเนื่อง ตาแดงไม่หาย หรือปวดตา อย่าฝืนใส่ต่อ ให้ถอดเลนส์และปรึกษาจักษุแพทย์ เพราะเลนส์ที่ฟิตผิดนานๆ อาจส่งผลต่อผิวกระจกตาได้
ในทางปฏิบัติ เลนส์สีเกาหลีที่ขายในไทยส่วนใหญ่ใช้ BC 8.6 มม. ซึ่งเป็นค่ากลางที่ครอบคลุมคนไทยส่วนใหญ่ เช่นรุ่น Ares Brown, Lolite Brown และ Myst Brown ของ Glitzlens ก็ใช้ค่านี้ทั้งหมด ทำให้ถ้าเคยใส่รุ่นหนึ่งแล้วฟิตดี มีแนวโน้มว่าอีกรุ่นจะใส่ได้สบายเหมือนกัน
คำถามที่พบบ่อย
ตาเราเหมาะกับ BC 8.7 แต่เลนส์ที่อยากได้มีแค่ 8.6 ใส่ได้ไหม?
โดยทั่วไปได้ เพราะเลนส์นิ่มยืดหยุ่นพอจะรับความต่างราว 0.1–0.2 มม. ได้ในคนส่วนใหญ่ แต่ควรลองใส่ระยะสั้นก่อนและสังเกตอาการ ถ้าแน่น เคือง หรือตาแดง แปลว่าตาคุณไวต่อความต่างนี้ ควรกลับไปใช้ค่าเดิมที่เคยสบาย
วัดค่า BC เองที่บ้านได้ไหม?
ไม่ได้ ค่าความโค้งกระจกตาต้องวัดด้วยเครื่อง Keratometer หรือเครื่องถ่ายภาพกระจกตาที่ร้านแว่นหรือคลินิกจักษุ การเดาเองหรือใช้ค่าของเพื่อนมาอ้างอิงเสี่ยงเลือกผิด เพราะความโค้งตาเป็นเรื่องเฉพาะบุคคล
ทำไมใส่เลนส์ BC เท่ากันแต่บางรุ่นสบาย บางรุ่นเคือง?
เพราะความสบายไม่ได้ขึ้นกับ BC อย่างเดียว ยังมีวัสดุ ปริมาณน้ำ ความหนา ขนาด DIA และดีไซน์ขอบเลนส์ที่ต่างกันในแต่ละรุ่น เช่นเลนส์บางเฉียบ 0.08 มม. กับเลนส์ Silicone Hydrogel ที่ออกซิเจนผ่านดีกว่า จะให้สัมผัสต่างกันแม้ BC เท่ากัน
ใส่เลนส์ BC ผิดนานๆ อันตรายไหม?
เลนส์ที่แน่นเกินไปอาจกดผิวตาและทำให้น้ำตาไหลเวียนไม่ดี ส่วนเลนส์ที่หลวมจะเสียดสีมากขึ้น ทั้งสองแบบถ้าฝืนใส่ต่อเนื่องอาจทำให้กระจกตาระคายเคืองเรื้อรัง หากมีอาการตาแดง ปวดตา หรือมองมัวผิดปกติ ควรหยุดใส่และพบจักษุแพทย์ทันที
แหล่งอ้างอิง
- American Academy of Ophthalmology (AAO) — ข้อมูลการเลือกและการฟิตคอนแทคเลนส์ (https://www.aao.org)
- สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) — ข้อกำหนดคอนแทคเลนส์ในฐานะเครื่องมือแพทย์ (https://www.fda.moph.go.th)
- Centers for Disease Control and Prevention (CDC) — Healthy Contact Lens Wear (https://www.cdc.gov)
- ราชวิทยาลัยจักษุแพทย์แห่งประเทศไทย — คำแนะนำการใช้คอนแทคเลนส์อย่างปลอดภัย
บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไปเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ หากมีอาการผิดปกติที่ดวงตา ควรหยุดใช้เลนส์และพบจักษุแพทย์ | คอนแทคเลนส์เป็นเครื่องมือแพทย์ ควรเลือกซื้อผลิตภัณฑ์ที่มีเลขทะเบียน อย. ถูกต้อง
อยากรู้ว่าสีไหนเข้ากับตาคุณ? ลองผ่านกล้องได้เลยไม่ต้องสั่งก่อน
ลองเลนส์ผ่าน AR Try-Onช้อปทุกรุ่นบน Shopee
อย. ใบรับแจ้งเลขที่ 69-2-2-2-0006310 (ตรวจสอบสถานะล่าสุดได้ที่ฐานข้อมูล อย.) · Shopee 4.9★ จากคะแนนรีวิวเกือบ 40,000 รายการ · ยอดขายสะสมกว่า 177,000 คู่ · ข้อมูล ณ ส.ค. 2569