วิธีใส่คอนแทคเลนส์ที่ถูกต้องเริ่มจากล้างมือให้สะอาดและเช็ดให้แห้ง เช็คว่าเลนส์ไม่กลับด้าน วางเลนส์บนปลายนิ้วชี้ ใช้มืออีกข้างดึงเปลือกตาบนขึ้น นิ้วกลางดึงเปลือกตาล่างลง มองตรงเข้ากระจก แตะเลนส์เบาๆ ลงบนตาดำ แล้วค่อยๆ ปล่อยมือและกะพริบตา มือใหม่ส่วนใหญ่ใช้เวลาครั้งแรกราว 5-15 นาที และจะเร็วขึ้นมากเมื่อฝึกต่อเนื่องไม่กี่วัน
เตรียมอะไรบ้างก่อนใส่คอนแทคเลนส์ครั้งแรก
ความสะอาดคือหัวใจของการใส่คอนแทคเลนส์ เพราะเลนส์จะสัมผัสกับกระจกตาโดยตรง สิ่งที่ต้องเตรียมมีไม่มาก แต่ห้ามข้ามแม้แต่ข้อเดียว
- ล้างมือด้วยสบู่ ถูให้ทั่วอย่างน้อย 20 วินาที แล้วเช็ดด้วยผ้าที่ไม่มีขุย — เศษขุยผ้าที่ติดนิ้วคือสาเหตุยอดฮิตของอาการเคืองตาในมือใหม่
- ตัดเล็บให้สั้นและเรียบ เล็บยาวเสี่ยงข่วนทั้งเลนส์และกระจกตา
- เตรียมน้ำยาล้างเลนส์แบบ Multipurpose สำหรับล้างเลนส์ก่อนใส่ (ห้ามใช้น้ำเปล่าเด็ดขาด)
- กระจกตั้งโต๊ะ + แสงสว่างเพียงพอ มือใหม่ควรนั่งใส่หน้าโต๊ะที่ปูผ้าสะอาดไว้ เผื่อเลนส์หล่นจะได้หาเจอง่าย
- เริ่มจากตาข้างเดิมเสมอ เช่นข้างขวาก่อนทุกครั้ง จะได้ไม่สลับเลนส์ซ้าย-ขวาที่ค่าสายตาต่างกัน
วิธีใส่คอนแทคเลนส์ทีละขั้นตอน (7 ขั้นตอนสำหรับมือใหม่)
- เทเลนส์ออกจากตลับ ใช้ปลายนิ้วตักเบาๆ อย่าใช้เล็บจิกหรือแหนบคีบ
- ล้างเลนส์ด้วยน้ำยา วางเลนส์บนฝ่ามือ หยดน้ำยาแล้วถูเบาๆ เป็นเส้นตรงไปมา จากนั้นล้างด้วยน้ำยาอีกรอบ
- เช็คด้านของเลนส์ วางเลนส์บนปลายนิ้วชี้แล้วมองด้านข้าง ถ้าขอบโค้งเป็นรูปถ้วยเรียบ = ด้านถูก ถ้าขอบบานออกเหมือนจานรอง = กลับด้าน
- เปิดเปลือกตาให้กว้าง ใช้นิ้วกลางของมือที่ถือเลนส์ดึงเปลือกตาล่างลง และนิ้วของมืออีกข้างดึงเปลือกตาบนขึ้นค้างไว้ให้แน่น — จุดนี้สำคัญที่สุด เพราะถ้าเผลอปล่อย ตาจะกะพริบก่อนเลนส์เข้า
- มองตรงแล้ววางเลนส์บนตาดำ ค่อยๆ เลื่อนนิ้วเข้าหาดวงตาช้าๆ แตะเลนส์ลงเบาๆ ไม่ต้องกดแรง เลนส์จะดูดเข้ากับผิวตาเอง
- ปล่อยเปลือกตาช้าๆ มองลงล่างสักครู่ แล้วค่อยกะพริบตาเบาๆ เพื่อให้เลนส์เข้าที่
- เช็คภาพและความรู้สึก ถ้ามองชัด ไม่เจ็บ ไม่มีอะไรติดขัด แปลว่าเข้าที่แล้ว จากนั้นทำซ้ำกับตาอีกข้าง
ถ้าใส่แล้วรู้สึกเหมือนมีเศษผงติดตาหรือภาพมัว มีโอกาสสูงว่าเลนส์กลับด้าน ลองอ่านวิธีสังเกตแบบละเอียดได้ที่ 3 วิธีเช็คเลนส์กลับด้านก่อนใส่ แล้วถอดออกมาล้างและใส่ใหม่ได้เลย ไม่อันตราย
เทคนิคใส่ไม่เคืองตา ฉบับคนกลัวจิ้มตา
อุปสรรคใหญ่ที่สุดของมือใหม่ไม่ใช่เทคนิค แต่คือ "รีเฟล็กซ์กะพริบตา" ซึ่งเป็นกลไกป้องกันตามธรรมชาติ เคล็ดลับที่ช่วยได้จริงมีดังนี้
- ฝึกมองนิ้วโดยไม่กะพริบ ก่อนใส่จริง ลองเลื่อนนิ้วสะอาด (ยังไม่มีเลนส์) เข้าใกล้ตาช้าๆ วันละ 2-3 นาที เพื่อให้ตาชินกับการมีวัตถุเข้าใกล้
- มองขึ้นบนแล้ววางเลนส์บนตาขาว ถ้าวางบนตาดำตรงๆ ไม่ได้ ให้เหลือบมองขึ้น วางเลนส์บนตาขาวด้านล่าง แล้วหลับตากลอกตาเบาๆ เลนส์จะเลื่อนเข้าที่เอง
- หยดน้ำยาบนเลนส์ก่อนใส่ 1 หยด เลนส์ที่เปียกชุ่มจะเกาะตาง่ายและลดความรู้สึกเคืองตอนแรกใส่
- อย่าใส่ตอนรีบ ความเครียดทำให้เกร็งและกะพริบถี่ขึ้น เผื่อเวลาช่วงแรกไว้ 15-20 นาที
ความหนาของเลนส์ก็มีผลกับความรู้สึกแปลกปลอมในตาเช่นกัน เลนส์กลุ่ม Hydrogel Ultraslim ของ Glitzlens บางเพียง 0.079-0.08 มม. จึงเป็นตัวเลือกที่มือใหม่หลายคนเริ่มต้นแล้วปรับตัวได้เร็ว และก่อนตัดสินใจซื้อยังลองสีเลนส์ผ่านกล้องด้วยระบบ AR Try-On บนเว็บได้ก่อน จะได้ไม่ต้องเดาว่าใส่แล้วหน้าเป็นยังไง
เลือกเลนส์คู่แรกแบบไหนให้ใส่ง่าย สบายตา
วัสดุเลนส์แต่ละชนิดให้ความรู้สึกต่างกัน มือใหม่ควรรู้จักตัวเลขพื้นฐานก่อนเลือกคู่แรก
| วัสดุเลนส์ | จุดเด่นสำหรับมือใหม่ | ค่าอมน้ำ | ความหนา/สเปคเด่น | ราคาโดยประมาณ (รายเดือน) |
|---|---|---|---|---|
| Silicone Hydrogel | ออกซิเจนผ่านมากกว่า Hydrogel ทั่วไปราว 10 เท่า (ข้อมูลผู้ผลิต) เหมาะกับคนใส่นานหลายชั่วโมง | 48% | BC 8.6 | 320 บาท/คู่ |
| Hydrogel Ultraslim | เลนส์บางพิเศษ ความรู้สึกแปลกปลอมน้อย ปรับตัวง่าย | 42% | บาง 0.079-0.08 มม. / BC 8.6 | 250-290 บาท/คู่ |
| MPC Moisture Lock | ล็อกความชุ่มชื้น เหมาะกับคนตาแห้งง่าย พร้อมกันแสงสีฟ้า/UV-B 95% / UV-A 80% | 40% | เลียนแบบเยื่อหุ้มเซลล์ | 299-390 บาท/คู่ |
นอกจากวัสดุแล้ว ค่าความโค้ง (BC) ที่ไม่พอดีกับดวงตาก็ทำให้เคืองได้เหมือนกัน ถ้าใส่ถูกวิธีแล้วยังไม่สบายตา อาจต้องย้อนกลับไปเช็คสเปคเลนส์ก่อน
ใส่แล้วเคืองตา แสบตา ต้องทำยังไง
อาการเคืองเล็กน้อยใน 1-2 วันแรกถือว่าปกติ เพราะดวงตากำลังปรับตัวกับสิ่งใหม่ แต่ถ้าเคืองแบบเจ็บชัดเจน ให้ถอดเลนส์ออกมาล้างด้วยน้ำยาแล้วเช็คว่ามีฝุ่น เศษขุย หรือรอยฉีกขาดหรือไม่ ก่อนใส่กลับเข้าไปใหม่ (ดูวิธีถอดที่ปลอดภัยได้ใน วิธีถอดคอนแทคเลนส์ง่ายๆ ไม่เจ็บตา)
ถ้าล้างแล้วใส่ใหม่ก็ยังเคืองอยู่ อย่าฝืนใส่ต่อ — สาเหตุอาจมาจากเลนส์ฉีกขาด ค่า BC ไม่พอดี หรือภาวะตาแห้ง ลองไล่เช็คตาม 8 สาเหตุอาการแสบตาเคืองตาจากคอนแทคเลนส์ และหากมีอาการปวดตา ตาแดงจัด หรือตามัวไม่หาย ควรพบจักษุแพทย์ทันที
คำถามที่พบบ่อย
ใส่คอนแทคเลนส์ครั้งแรกใช้เวลานานไหม?
โดยเฉลี่ยมือใหม่ใช้เวลา 5-15 นาทีต่อข้างในครั้งแรก บางคนอาจถึงครึ่งชั่วโมงซึ่งถือว่าปกติ เมื่อฝึกต่อเนื่องทุกวันภายใน 1-2 สัปดาห์ ส่วนใหญ่จะใส่ได้ในไม่ถึง 1 นาที อย่ากดดันตัวเองในวันแรก
ใส่คอนแทคเลนส์ครั้งแรกควรใส่กี่ชั่วโมง?
วันแรกๆ ควรเริ่มที่ประมาณ 4-6 ชั่วโมง แล้วค่อยเพิ่มขึ้นวันละ 1-2 ชั่วโมงเพื่อให้กระจกตาปรับตัว ไม่ควรใส่ยาวทั้งวันตั้งแต่วันแรก และไม่ควรใส่นอนไม่ว่ากรณีใด
น้ำตาไหลตอนใส่เลนส์ครั้งแรก ผิดปกติไหม?
ไม่ผิดปกติ น้ำตาไหลและอยากกะพริบตาเป็นรีเฟล็กซ์ธรรมชาติเมื่อมีวัตถุเข้าใกล้ดวงตา อาการจะลดลงเองเมื่อใส่บ่อยขึ้น แต่ถ้าน้ำตาไหลพร้อมปวดแสบรุนแรงหลังใส่ ให้ถอดเลนส์ออกทันทีและเช็คว่าเลนส์สะอาดและไม่กลับด้าน
ใส่เลนส์ไม่เข้าสักที ลองหลายรอบแล้ว ควรทำยังไง?
พักก่อน อย่าฝืนลองติดต่อกันเกิน 3-4 ครั้ง เพราะตาจะล้าและเกร็งมากขึ้น ให้ล้างเลนส์แช่ในน้ำยาไว้ แล้วกลับมาลองใหม่เมื่อผ่อนคลาย เคล็ดลับคือดึงเปลือกตาบนให้แน่นจนกะพริบไม่ได้ และมองกระจกตรงๆ ไม่มองนิ้วตัวเอง
แหล่งอ้างอิง
- สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) — ข้อแนะนำการใช้คอนแทคเลนส์อย่างปลอดภัย (https://www.fda.moph.go.th)
- American Academy of Ophthalmology (AAO) — How to Insert and Remove Contact Lenses (https://www.aao.org)
- Centers for Disease Control and Prevention (CDC) — Healthy Contact Lens Wear and Care (https://www.cdc.gov)
- ราชวิทยาลัยจักษุแพทย์แห่งประเทศไทย — ความรู้เรื่องการใช้เลนส์สัมผัสสำหรับประชาชน
บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไปเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ หากมีอาการผิดปกติที่ดวงตา ควรหยุดใช้เลนส์และพบจักษุแพทย์ | คอนแทคเลนส์เป็นเครื่องมือแพทย์ ควรเลือกซื้อผลิตภัณฑ์ที่มีเลขทะเบียน อย. ถูกต้อง
อยากรู้ว่าสีไหนเข้ากับตาคุณ? ลองผ่านกล้องได้เลยไม่ต้องสั่งก่อน
ลองเลนส์ผ่าน AR Try-Onช้อปทุกรุ่นบน Shopee
อย. ใบรับแจ้งเลขที่ 69-2-2-2-0006310 (ตรวจสอบสถานะล่าสุดได้ที่ฐานข้อมูล อย.) · Shopee 4.9★ จากคะแนนรีวิวเกือบ 40,000 รายการ · ยอดขายสะสมกว่า 177,000 คู่ · ข้อมูล ณ ส.ค. 2569